حسن بيگلرى

145

سر البيان في علم القرآن ( فارسى )

تلاوت آنست . از كلام معجز نظام شاه اولياء على عليه السّلام به خوبى بر ميآيد كه رعايت موارد وقف و وصل هنگام خواندن قرآن مجيد اهميت شايان دارد بقسمى كه شناسائى محلهاى وقف را ميتوان برابر و معادل با ساير قواعد علم تجويد دانست بنا بر اين علم تجويد به دو قسمت تقسيم مىشود : اول شناسائى مخارج و صفات حروف و ساير دستورهاى قرائت ، دوم شناختن محل‌هاى وقف . ناگفته نماند كه تلفظ صحيح حروف و كلمات در السنهء مختلفه اهميت شايان دارد و چنانچه كلمه‌اى غلط ادا شود ممكن است معناى آن تغيير يافته و منظور اصلى حاصل نگردد مثلا در زبان فارسى بعضى كلمات با تغيير حركات ، معانى مختلفى دارد كه هر يك در مورد خاصى به كار ميرود از جمله : ( شنگ - شنگ ) « 1 » - ( گرد - گرد - گرد ) - ( گل - گل ) - ( بكشيد - بكشيد ) ( مرد - مرد ) و اين موضوع در زبان عرب اهميت بسزائى داشته و با تغيير نقطه و حركت و حرف ، تغيير فاحشى در معانى كلمات حاصل ميگردد و در بعضى موارد توهين آميز و معناى كفر ميدهد مانند : يقول ( ميگويد ) - تقول ( ميگوئى ) - قلت ( گفتى ) - قلت ( گفتم ) - إمام ( پيشوا ) أمام ( جلو و پيش ) - اخر ( پايان ) - اخر ( ديگر ) - صلّ ( درود بفرست ) - سلّ ( تسليت بده - امر حاضر از باب تفعيل ) - سئل ( پرسش كرد ) - سعل ( سرفه كرد ) - صمد ( بىنياز ) - ثمد ( آب قليل و حفره‌ايكه آب باران در آن جمع شود ) - كثير ( زياد ) - كسير ( شكسته ) - قريب ( نزديك ) - غريب ( بيگانه ) - مصلصل ( سيد كريم خالص النسب ) - مسلسل ( لباس مخطط و موى مجعد و يكنوع سلاح جنگى ) - صبر ( شكيبائى كردن ) - سبر ( امتحان كردن اندازهء عمق چاه و تعيين ميزان گودى

--> ( 1 ) - بكسر شين گياهى است خوراكى و از ريشه آن ماده چسبنده‌اى بيرون ميآيد كه در مجاورت هوا سفت و سياه مىشود و آن را قندرون گويند و بفتح شين بمعنى خوش حركات ، شيرين رفتار است .